KnaufKnauf

مقاوم سازی ساختمانها در برابر حریق

مقاوم سازی ساختمان ها در برابر حریق از جمله موارد ایمنی است که در زمان حوادث، نقش مهمی در حفظ جان و مال ساکنین و همینطور خود ساختمان به عنوان یک سرمایه ملی دارد. این موضوع اگرچه از سال ۹۲ در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان دیده شده است ولی طی سال های اخیر و بخصوص پس از وقوع حوادثی نظیر آتش سوزی در ساختمان پلاسکو و همینطور برج تجاری اداری سلمان مشهد بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

یک سازه ی مقاوم در برابر حریق در زمان حادثه از یک سو زمان کافی برای خروج ساکنین از ساختمان را فراهم می کند و از سوی دیگر این امکان را در اختیار نیروهای امدادی قرار می دهد تا در شرایطی ایمن پیش از تخریب ساختمان نسبت به اطفاء حریق اقدام نمایند. یک از موثر ترین و مقرون به صرفه ترین روش های مقاوم سازی اسکلت ساختمان در برابر حریق، استفاده از پانل های مقاوم در برابر حریق و همچنین محصولات پودری پاششی جهت پوشاندن سطوح اسکلت فلزی است. شرکت کناف با ارائه ی پانل های مقاوم در برابر حریق FR، پانل های مقاوم در برابر حریق و رطوبت FM، و همینطور گچ پاششی ورمی پلاستر، سبد کاملی از محصولات را در این خصوص ارائه می دهد که نسبت به شرایط فنی و معماری هر پروژه، می توان یک و یا هر دو نوع پانل های مقاوم در برابر حریقFR و FM و یا گچ پاششی ورمی پلاستر را جهت مقاوم سازی سازه انتخاب کرد. همچنین در صورت لزوم، این امکان وجود دارد که ترکیبی از پانل های مقاوم در برابر حریق و گچ پاششی در یک پروژه مورد استفاده قرار گیرد و با توجه به اینکه هر دوی این دو گروه محصولات تولید شرکت کناف می باشند، کاملا با یکدیگر منطبق بوده و قابل استفاده ی همزمان است. عملکرد پانل های مقاوم در برابر حریق در هنگام حریق به این صورت است که لایه پانل مقاوم در برابر حریق ما بین منبع حریق و سازه ی ساختمان قرار گرفته و با جلوگیری از انتقال حرارت آتش به سمت دیگر، مانع از داغ شدن اسکلت فلزی ساختمان می شود. لازم به ذکر است که ماهیت طبیعی فولاد به نحوی است که در صورتی که دمای آن به ۵۵۰ درجه سانتیگراد برسد شروع به نرم شدن می کند و درصد زیادی از قابلیت تحمل بار خود را از دست می دهد که باعث می شود عضو سازه ای در معرض آتش نتواند در برابر وزن ساختمان تاب آورده و در نتیجه ساختمان فرو می ریزد. مشابه همین عملکرد نیز در گچ پاششی ورمی پلاستر وجود دارد که به دلیل مواد معدنی خاص بکار رفته در ترکیبات خود، مانند سدی از انتقال حرارت ناشی از حریق به اسکلت ساختمان جلوگیری نموده و فرصت کافی در اختیار افراد قرار می دهد که ساختمان را تخلیه کرده و نسبت به اطفاء حریق اقدام نمایند. این نکته را نیز باید یاد آور شد که هیچ یک از پانل های مقاوم در برابر حریق FR و FM و همچنین گچ پاششی ورمی پلاستر، دودزا نیستند و در معرض حریق ماده ی سمی و خفه کننده ای از خود ساطع نمی کنند.

استفاده ی دیگر پانل های FR و FM، ساخت دیوارهایی با قابلیت مقاومت در برابر حریق است. ساختارهای دیوار W111 و W112 کناف که تنها دیوارهای مقاوم در برابر حریق تایید شده توسط مرکز تحقیقات ساختمان و سازمان آتش نشانی است، راهکار مناسبی برای ایجاد فضاهایی است که باید در زمان حریق مانع سرایت آن به دیگر فضاها شوند. این دو ساختار قابلیت ایجاد فضاهای محافظت شده در برابر حریق تا ۱۸۰ دقیقه را دارا بوده و در این مدت فرو نریخته و شکل فیزیکی خود را حفظ می کند.

سهولت طراحی و اطمینان در اجرا با استفاده از ساختارهای محافظت حریق غیر فعال کناف ( نگاهی به حادثه آتش سوزی ساختمان پلاسکو )

ساختمان پلاسکو تهران :ساختمان تجاری پلاسکو در ۱۵ طبقه با اسکلت فلزی در سال ۱۳۴۱ در ضلع شرقی چهارراه استانبول در تهران احداث شد.

این ساختمان اولین ساختمان مرتفع تهران در زمان خود بوده و نماد تهران مدرن بود.

فرو ریزش ساختمان پلاسکو تهران :

در صبح روز پنج شنبه مورخ ۳۰/۱۰/۹۵ در طبقات۸و ۹ در این ساختمان آتش سوزی رخ داده و متاسفانه بعد از گذشت ۳ ساعت از شروع حریق ، ساختمان فرو ریخت و تعدادی از هموطنانمان زخمی و یا جان خود را از دست دادند که اکثریت آنها را آتش نشانهای مسئولیت شناس کشورتشکیل می دهند.

علت حادثه و روش های پیش گیری :

همان طور که از نمودار زیر مشخص است مقاومت فولاد ساختمانی با رسیدن به دمای حدود ۵۵۰ درجه سانتیگراد نزدیک به نصف می رسد (۶/۰) که این عدد کاهش عملکرد می بایست در طراحی تیر و ستون های فولادی در نظر گرفته شود.

جالب آنکه با توجه به نمودار دما به زمان استاندارد فوق در خصوص حریق، این موضوع (رسیدن به دمای بحرانی) ظرف مدت ۱۰ دقیقه اول وقوع حریق انجام می شود. اینجاست که نقش پوشش های محافظ حریق و سایر روش های محافظت در برابر حریق در ساختمان ها خصوصا اسکلت فلزی پر رنگ تر می شود.

دمای بحرانی دمایی است که اگر تیر یا ستون به آن برسد ، در اثر بارهای وارده گسیخته می شود یا به عبارت دیگر دمایی که افت مقاومت ناشی از آن به حدی است که دیگر تیر یا ستون فولادی قادر به تحمل بارهای وارده نباشد.

پس به راحتی می توان با جلوگیری از روند افزایش دما بر اثر حریق در مقاطع سازه ای ساختمان مانند تیرها و ستون ها از رسیدن مقاطع به دمای بحرانی جلوگیری کرده و مانع از رخ داد فجایعی مانند فرو ریزش ساختمان* پلاسکو شد.

لازم به ذکر است ریزش ساختمان به علت توامانی با عوامل دیگری چون انفجار منابع سوخت موجود در ساختمان نیز بوده است.

راه حل های شرکت کناف ایران در این خصوص شامل موارد زیر می باشد :

محصول ورمی پلاستر کناف (روش محافظت با ملات مخصوص- به صورت پاششی)

ورمی‌پلاستر، اندود پاششی مقاوم در برابر حریقی بر پایه گچ می باشد که جهت محافظت تیر و ستونهای فلزی و یا بتن مسلح ،دیوارهای بتن آرمه، سقفهای بتن آرمه و سقفهای بتنی مسلح با عرشه فلزی (ذوزنقه ای) بکار می رود. اجزای اصلی تشکیل دهنده این محصول ورمیکولیت ، گچ ، پرلیت و افزودنی های سبک می باشد. این محصول به صورت پاششی اجرا می گردد و قابلیت محافظت در برابر حریق از ۳۰ تا ۱۸۰ دقیقه را دارا می باشد.

از مزایای استفاده از پوششهای معدنی می توان به سرعت بالای اجرا، سهولت در آویزگیری و نصب سازه های پشتیبان (قبل از اجرای پوشش) ، قابلیت پوشش کلیه عوامل، سهولت عملیات ترمیم، ماندگاری در تمام طول عمر سازه، قابلیت اجرای نازک کاری بر روی آنها و همچنین وزن مخصوص پایین این مواد اشاره نمود.

پوشش های محافظ تیر و ستون کناف با استفاده از صفحات روکش دار گچی مقاوم در برابر حریق( FRو FM) :

در این ساختارها، یک زیرسازی فلزی سبک در پیرامون تیرها و ستون ها اجرا شده که صفحات گچی بر روی این زیرسازی نصب می شوند. بدین ترتیب پوششی از صفحات مقاوم در برابر حریق، اجزای سازه ای را احاطه نموده و از این طریق سازه در برابر حریق مقاوم سازی می شود. با استفاده از این روش می توان پوشش های با رده مقاومتی تا ۱۲۰ دقیقه برای تیرها و ۱۸۰ دقیقه برای ستون های ایجاد نمود.

با استفاده از این روش، نازک کاری اجزای سازه ای نیز تامین گردیده که این امر، صرفه اقتصادی و تسریع در عملیات اجرایی را به ارمغان می آورد.

در پایان لازم به ذکر است علت تاکید آیین نامه ها به روش های محافظت غیر فعال حریق در کنار روش های فعال به عنوان مکمل و توصیه ای پیشگیرانه به شرح زیر است :

۱- عدم تجهیز بافت های فرسوده به سیستم های اعلام و اطفای حریق کافی

۲- نبود برق اضطراری در بسیاری از ساختمان های فرسوده که سبب عدم کارایی دستگاه های اعلام و اطفای حریق در زمان نبود برق می شوند.

۳- عدم کارایی لازم دستگاه های اعلام و اطفای حریق به دلایلی چون : عدم سرویس و تعمیر بموقع، نوسانات برق ، ایرادات الکترونیکی ناشی از رطوبت، گرد و خاک و بهر برداری نامناسب.

۴- عدم توجه کافی و بموقع مردم در زمان هشدار

۵- باریک بودن مسیرهای امداد رسانی و دسترسی و یا دور بودن به مراکز امداد رسانی خصوصا در ساعات اوج ترافیک شهری

۶- اضطراب و بی نظمی در تخلیه ساختمان و یا عدم تخلیه افراد در هنگام حریق به دلایل مختلف

۷- نبود راه خروج و تخلیه مناسب و محل امن بمنظور تجمع افراد در هنگام حربق

و غیره …